معرفی کتاب "جامعه شناسی علم (رابطه بنیادین بین علم و جامعه)"
کتاب جامعه شناسی علم (رابطه بنیادین بین علم و جامعه) نوشته دومینیک وینک پروفسور جامعه شناسی دانشگاه گرنوبل فرانسه و هم اکنون استاد مطالعات اجتماعی علم و فناوری در دانشگاه لوزان است که برای اولین بار توسط دکتر نادر رازقی عضو هیات علمی دانشگاه مازندران و دکتر معصومه محمودیان پژوهشگر اجتماعی در 365 صفحه ترجمه، توسط نشر هامون نو منتشر شده و با قیمت 222000 تومان آماده ارائه به علاقمندان می باشد.
محتوای کتاب در هشت فصل تنظیم شده است و نویسنده انتظار دارد مخاطبان کتاب با مطالعه آن درک واقع بینانه تری از چهره واقعی علم حاصل نموده و دانشجویان، آنچه نیاز است بدانند تا به محقق خوبی تبدیل شوند را کشف نمایند. فصل اول با عنوان علم و جامعه: رابطه ای پیچیده، کار نویسندگانی همچون کنت، کندرسه، مارکس، مرتن، بن دیوید و ... را برای تبیین چگونگی ظهور علم به عنوان یک پدیده اجتماعی متمایز مورد بررسی قرار داده و به این پرسشها پاسخ می دهد که چگونه علم به عنوان پدیده ای اجتماعی پدیدار می شود؟ چگونه نقش اجتماعی دانشمندان با توجه به ارزشهای جامعه نهادینه می شود و ... . در همین راستا نظامهای ملی دانشگاهی فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده و نظام نوآوری ملی آموزش و پژوهش در اروپا مورد توجه قرار می گیرند. فصل دوم با عنوان نهاد علم، در راستای ایجاد درکی از ایجاد نهاد علم و نقش آن در تولید دانش عینی تنظیم شده است. اندیشه ها و مفاهیم اصلی نظریه مرتن همچون اجتماع علمی، اخلاق و هنجار در علم، نظریه برد متوسط، ساختار اجتماعی علم و ... مورد بررس قرار گرفته، حلقه شاگردان مرتن به عنوان افراد تاثیر گذار در حوزه علم معرفی می شوند.
در فصل سوم (علم به عنوان فعالیت اجتماعی)، با اشاره به خلاء موجود در مفاهیم ارائه شده از سوی مرتن، این سؤال مطرح می شود که اجزای تشکیل دهنده علم چگونه برای شکل دادن به اجتماع علمی به عنوان یک کل با یکدیگر ادغام می شوند. برای رسیدن به این منظور سازمان درونی علم به عنوان مجموعه ای از حرفه ها، رشته ها و نظام های تولید دانش مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. حرفه و سازمان حرفه ای تعریف شده و ظهور رشته ها و تولید تخصص های جدید با طرح نمونه هایی از رشته های مختلف کاوش شده و رژیم های تولید دانش مورد بررسی قرار می گیرد. در فصل چهارم یادآوری می شود تمرکز جامعه شناسی علم بیشتر بر نهاد علم و الگوهای هنجاری حاکم بر رفتار علمی است، در حالی که نه الگوهای هنجاری، بلکه خود سازمان علم دغدغه مداوم هم دانشمندان و هم سیاستمداران است. موضوعاتی همچون: تعیین مبنای سازماندهی فعالیتها (بر اساس موضوع، پروژه، گروه، تخصص و ...)، تقسیم کار در سازمان علم بین دانشمندان، مهندسان، محققان و تکنیسین ها، عملیات مدیریت مالی، انتشار اطلاعات، شیوه های توزیع، اشکال و روندهای مختلف تحقیق مانند تحقیق دولتی، نظامهای تحقیق صنعتی و ورود علم به شرکتها. سؤالات سازمانی ذکر شده کنشگران را در همه سطوح درگیر نگه می دارد و ساختار سازمانی بر دستاوردهای علم و تکنولوژی تاثیر می گذارد.
فصل پنجم سویه اجتماعی علم را مورد توجه قرار داده و تاثیر ساختاربندی پدیده های اجتماعی بر علم از جمله تحولات جمعیتی، جنسیتی و مهاجرتی، قشربندی اجتماعی در فضای علمی، کنترل اجتماعی در اجتماع علمی، مبارزات رقابتی برای اعتبار علم، شبکه های اجتماعی علم، بازار علم، تحرک و مشاغل علمی را معرفی و بررسی می نماید. در فصل ششم تاثیر جامعه بر محتوای دانش از نظرگاهها و ابعاد مختلفی مطرح شده و تاثیر مستقیم و غیرمستقیم جامعه بر انتخاب موضوع تحقیق، پویایی تخصص ها و پروژه های علمی، بنیانهای مفهومی جامعه شناسی معرفت علمی، پارادایم و اجتماع پارادایمی، جامعه شناسی نسبی گرای علم، تحلیل مناقشات علمی و ... مورد بحث قرار می گیرد.
محققان از دهه 1970 به بعد، شیوه های ملموس، معمولی و طبیعی فرایند تولید دانش توسط دانشمندان را از طریق مشاهده امور در حال رخداد در میدان تحقیق و آزمایشگاه و مشاهده دانشمندان در حین کار مورد توجه قرار دادند که توسط نویسنده در فصل هفتم کتاب طرح شده است. ویژگی برساختی تولیدات علمی و به طور مشخص مطالعه لاتور بر روی شبکه های اجتماعی-فنی و معنایی از جمله موارد مطروحه در این فصل می باشد. فصل هستم به عنوان فصل آخر به طور مشخص آزمایشگاه در جامعه را مورد کند و کاو قرار داده و اهمیت آزمایشگاه در فهم برساخت محلی نتایج و اعتبار آنها را با طرح مباحثی همچون شبکه ها و مجموعه های تحقیقاتی، نوشته های آزمایشگاهی و وقوع فرایند ترجمه و نظام های نوآوری بررسی می نماید.
در صورت تمایل کتاب را می توانید از آدینه بوک تهیه بفرمایید: