سُقایسه

بیمه و بیمه بیکاری

• به استناد ماده 2 قانون بیمه بیکاری و ماده 3 آیین نامه اجرایی آن، بیکار، بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و آماده به کار باشد.
• حق بیمه سهم  کارگر، 7 درصد مزد و سهم کارفرما 23 درصد مزد یا حقوق بیمه شده شامل 20 درصد به اضافه 3 درصد بابت بیمه بیکاری است که کارفرما مکلف است حق بیمه سهم خود به انضمام حق بیمه سهم کارگر مربوط به هر ماه را حداکثر تا آخرین روز ماه بعد به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید.
• در صورتی که بیمه شده برای دو یا چند کارفرما کار کند هر یک از کارفرمایان مکلفند به نسبت مزد یا حقوقی که پرداخت می کنند حق بیمه سهم بیمه شده را از مزد یا حقوق او کسر و به انضمام سهم خود به تامین اجتماعی تادیه نمایند.
• مدت زمان دریافت بیمه بیکاری از نظر بازنشستگی، از کار افتادگی کلی و فوت جزو سابقه پرداخت حق بیمه به حساب می آید ولی جزو سوابق کارگاهی محسوب نمی شود.
• اگر کارگاه به دلیل حوادث غیر مترقبه تعطیل شده و قرارداد کارگران به حالت تعلیق در آمده باشد با توجه به این که در ایام تعلیق، کارگران فاقد رابطه مزدی با کارفرما می باشند، این مدت جزو سابقه کار آنها محسوب نشده و تعلق عیدی، پایه سنوات و سنوات موضوعیت پیدا نمی کند. در ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری نیز با توجه به قطع رابطه کاری، مزدی و بیمه ای بین کارگر و کارفرما، کارفرما تکلیفی به پرداخت مزایای رفاهی نخواهد داشت.
• در خصوص تعیین ایام کارکرد و نحوه بیمه نمودن کارگرانی که در طول هفته کمتر از ساعات قانونی (44 ساعت) کار می کنند، ارسال لیست و پرداخت حق بیمه صرفنظر از تعداد ساعات کارکرد روزانه، بر اساس تعداد روزهای کارکرد ماهانه صورت می پذیرد.
• کسر از مزد و مزایای کارگران تحت عنوان بیمه تکمیلی خدمات درمانی مادام که به موجب قانون مقرر نشده باشد، صرفا با توافق کارگران مجاز خواهد بود.
• کارکنان بازنشسته دولت که پس از بازنشستگی ذیل قانون کار شاغل بوده و حسب نظر پزشک معالج نیاز به مرخصی استعلاجی داشته باشند، با توجه به عدم شمول قانون تامین اجتماعی به این افراد در ایام استعلاجی از تامین اجتماعی غرامت مزد دریافت نخواهند کرد. در این خصوص پیش بینی خاص دیگری در قانون انجام نشده و عرف کارگاه ملاک عمل می باشد.
• شرط استفاده از کمک هزینه بارداری و زایمان، پرداخت شصت روز  حق بیمه نزد سازمان تامین اجتماعی در یک سال قبل از زایمان می باشد. مبلغ کمک هزینه، دو سوم متوسط مزد روزانه بیمه شده می باشد.
• حداقل سابقه پرداخت حق بیمه برای تقاضای بازنشستگی در کارهای سخت و زیان آور، 20 سال متوالی یا 25 سال متناوب است.
• بازماندگان بیمه شده متوفی در صورتی مشمول مستمری بازماندگان می شوند که 1) بیمه شده در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری های حرفه ای فوت نماید و  2) در ده سال آخر حیات خود، حداقل بیمه یک سال کار را پرداخت کرده باشد و 3) حداقل نود روز  از این مدت یک سال در آخرین سال حیات کارگر باشد. اگر بین 10 تا 20 سال سابقه پرداخت بیمه داشته باشد، از بند سوم شروط فوق معاف می شود.
• شوهر در صورتی می تواند از مستمری زن متوفی خود بهره مند شود که در زمان حیات زن تحت تکفل او بوده و سن او از شصت سال بیشتر یا از کار افتاده کلی باشد و نیز مستمری بگیر سازمان تامین اجتماعی نباشد.
• گرچه صرفا کارگران مشمول قانون کاری مشمول قانون بیمه بیکاری هستند که تابع قانون تامین اجتماعی نیز باشند ولی قانون تامین اجتماعی فقط شامل مشمولین قانون کار نمی باشد و صرف اثبات عدم شمول قانون کار به فرد، وی را در صورت وجود رابطه بیمه ای، از شمول مقررات قانون تامین اجتماعی مثلا در مورد مستمری از کار افتادگی خارج نمی سازد.
• بازنشستگان و از کار افتادگان کلی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری و اتباع خارجی از شمول قانون بیمه بیکاری خارج هستند.
• کارگران بدون قرارداد با 18 ماه سابقه بیمه در صورت بیکاری بدون میل و اراده، مشمول بیمه بیکاری می باشند.
• مقرری بیمه بیکاری از روز اول بیکاری که توسط واحدهای کار و امور اجتماعی تعیین می گردد پرداخت می شود.
• کارگران با قرارداد کار مدت موقت که در کارگاههای با فعالیت مستمر به کار اشتغال دارند، در صورت خاتمه قرارداد و قطع رابطه کاری با داشتن حداقل یک سال سابقه پرداخت بیمه در آخرین کارگاه و اعلام عدم نیاز کتبی به کارگر از سوی کارفرما مشمول بیمه بیکاری می شوند.
• چنانچه کارگر بیمه شده بیکار در مهلت قانونی سی روزه امکان مراجعه و اعلام بیکاری به واحد کار و امور اجتماعی محل را پیدا نکند در صورت عذر موجه، تا نود روز می تواند با مراجعه به اداره کار و هیات حل اختلاف برای شرح عذر و استفاده از امکان بیمه بیکاری اقدام نماید.
• بیمه شده بیکار و افراد تحت تکفل او در مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری از خدمات درمانی، حوادث و بارداری نیز بهره مند خواهند شد.
• در صورت بیکاری زوجین، به شرط احراز سایر شرایط، هر دو می توانند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند شوند.
• در صورتی که به نحوی از انحاء بیمه شده با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار اعاده شده باشد یا محرز گردد که بیکاری بیمه شده ناشی از میل و اراده خودش بوده یا بیمه شده بیکار اشتغال مجدد خود را پنهان داشته باشد، مقرری بیمه بیکاری قطع شده و مبالغ دریافتی بابت بیمه بیکاری نیز می بایست به سازمان تامین اجتماعی مسترد گردد.
• بیمه شدگانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری به خدمت سربازی اعزام می گردند در صورت متاهل بودن، مقرری آنان قطع نمی شوند اما در صورت مجرد بودن، بیمه بیکاری قطع شده و پس از پایان خدمت سربازی در صورت عدم اشتغال با معرفی واحد تعاون، کار و امور اجتماعی مجددا مقرری بیمه بیکاری آنان برای باقیمانده مدت برقرار می شود.
• درباره کارگران شاغل در طرحها و پروژه ها که در هنگام شروع اشتغال از ماهیت موقت پروژه و یا طرح محل اشتغال مطلع بوده و یا کارگران فصلی که کارشان بین دو فصل کار به حالت تعلیق در می آید، بیکاری بدون میل و اراده مصداق نداشته و مشمول بیمه بیکاری نمی شوند.
• کارگران فصلی در صورتی که در اثنای فصل کار بیکار شوند، مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری خواهند بود.
• کارگران کارگاههای خانوادگی به دلیل عدم شمول قانون کار، مشمول بیمه بیکاری نیز نخواهند بود.
• کارگرانی که از مقرری بیمه بیکاری استفاده می کنند، از افزایشهای مزدی مصوب شورای عالی کار بهره مند خواهند شد.
• چنانچه کارگر بعد از اتمام مرخصی بدون حقوق در مهلت قانونی 30 روزه به کارگاه مراجعه و با وی قطع همکاری گردد در صورت اقامه دادخواست ظرف سی روز به اداره کار محل، در صورتی که بیکاری وی بدون میل و اراده تشخیص داده شود می تواند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند گردد.
• دریافتی های کارگران بابت بیمه بیکاری همانند سایر مستمری های تامین اجتماعی از پرداخت هر گونه مالیات معاف است.
• برای بهره مندی افراد مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری از مقرری بیکاری مقرراتی وضع نشده است.
• تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت آن، رافع مسئولیت و تعهدات سازمان تامین اجتماعی در مقابل بیمه شده نخواهد بود.
• در مواردی که انجام کار به طور مقاطعه به اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار شود، پرداخت 5 درصد از بهای کل مقاطعه کار از طرف کارفرما موکول به ارائه مفاصا حساب از سوی سازمان تامین اجتماعی خواهد بود.
• کارفرما از زمان صدور رای درباره میزان حق بیمه و جرایم نقدی تعیین شده از سوی سازمان تامین اجتماعی تا 30 روز فرصت دارد اعتراض خود را به این سازمان تسلیم نماید.
• در صورت درخواست کارفرما با توجه به ماده 46 قانون تامین اجتماعی، سازمان تامین اجتماعی می تواند بدهی او را حداکثر تا 36 قسط تقسیط نماید.
• اگر به دلیل بحران مالی پرداخت مبالغ مربوط به بیمه و جریمه موجب تعطیل یا وقفه در کار کارگاه شود، با تصویب هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی بدهی کارفرما تا 60 قسط قابل تقسیط است.
• کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون تامین اجتماعی که کارگر جدید استخدام می کنند از تاریخ استخدام 15 روز وقت دارند برای نامنویسی و دریافت شماره انفرادی کارگر جدید الاستخدام به شعبه تامین اجتماعی مراجعه نماید.
• در صورت وقوع حادثه ناشی از کار، کارفرما مکلف است اقدامات اولیه را برای جلوگیری از تشدید وضع حادثه دیده به عمل آورد و ظرف مدت سه روز اداری مراتب را کتبا به اطلاع سازمان تامین اجتماعی برساند.
• در صورت ترک کار یا پایان خدمت بیمه شده، کارفرما باید ترک کار یا پایان خدمت او را ظرف یک هفته به شعبه تامین اجتماعی اعلام نماید.
• کارفرمایانی که قبل از صدور اجرائیه اقدام به پرداخت کامل بدهی خود نمایند از چهل درصد جرائم مربوطه معاف می شوند.
• صلاحیت مراجع حل اختلاف کار در محدوده ماده 148 منحصرا صدور رای به مکلف نمودن کارفرما برای بیمه نمودن کارگر خواهد بود و سایر مسائل از جمله تعیین بیمه معوقه و وصول آن طبق قوانین تامین اجتماعی و مسائل اجرایی آن کلا بر عهده و در صلاحیت دوایر اجرای احکام دادگستری می باشد.
• در صورتی که هیات حل اختلاف حکم بازگشت به کار کارگر را صادر نماید و کارگر نخواهد به واحد مربوطه بازگردد از مقرری بیمه بیکاری محروم خواهد شد.
• چنانچه طبق آراء قطعی مراجع حل اختلاف کار اخراج کارگر به دلیل قصور در انجام وظیفه، نقض مقررات انضباطی کارگاه یا بازداشت و توقیف کارگر و محکومیت به حبس به دلیل اتهام وارده از سوی کارفرما یا اشخاص ثالث موجه تشخیص داده شود، استحقاق کارگر برای برخورداری از مقرری بیمه بیکاری زایل می گردد.
• در آرای قطعی مراجع حل اختلاف که متضمن حق السعی و مطالبات مربوط به زمان اشتغال کارگران باشد،کارفرما در زمان پرداخت نسبت به کسر کسورات قانونی اقدام خواهد کرد. احکام مربوط به مزایای پایان کار مشمول کسر حق بیمه و مالیات نیستند.
• کارفرما و تامین اجتماعی می توانند از آرای هیاتهای بدوی تشخیص مطالبات سازمان تامین اجتماعی به هیات تجدید نظر درخواست تجدید نظر خواهی نمایند.
• از اقدامات و تصمیمات سازمان تامین اجتماعی که مغایر قوانین و مقررات باشد می توان در دیوان عدالت اداری اقامه دادخواست نمود.